Kosmos
- In het verlengde van de noordelijke aardas staat de Poolster. Die is dus enkel te zien vanop het noordelijk halfrond. Het is heel toevallig dat er op het NH toevallig een ster exact in het verlengde staat van de aardas. Er is geen Poolster op het zuidelijk halfrond!
- Zorg dat je de afstandsmaten die in het heelal gebruikt worden goed kent.
1 Astronomische Eenheid (AE) = 150 000 000 km = de gemiddelde afstand tussen de aarde en de zon.
1 lichtjaar (lj) = de afstand die het licht aflegt in een jaar tijd, met een snelheid van 300 000 km/s.
- Er wordt ook verwacht dat je inzicht hebt in de verhoudingen in het heelal. (onderstaande afstanden hoef je uiteraard niet expliciet van buiten te kennen).
- De aarde staat zeer dicht bij de maan (ongeveer 384 000 km).
- In het binnenste van ons zonnestelsel hebben de afstanden een grootteorde van een aantal astronomische eenheden of een aantal lichtminuten. De afstand tussen de zon en Neptunus (de planeet het verst van de zon) is ongeveer 30 AE.
- De Oortwolk, de uiterste rand van het zonnestelsel, bevindt zich op enkele duizenden AE van de zon (men schat in de orde van 1 à 3 lichtjaar, dus halfweg tot de eerstvolgende ster).
- De ster die het dichtst bij de zon staat (Proxima Centauri) bevindt zich op 4,2 lichtjaar.
- De schijf van onze Melkweg heeft een diameter van ongeveer 100 000 lichtjaar.
- Het sterrenstelsel dat het dichtst bij de Melkweg staat is het Canis Major dwergstelsel. Dat bevindt zich op ongeveer 42 000 lichtjaar van het centrum van de Melkweg.
- Let op het verschil tussen het zonnestelsel en het heelal.
- Het heelal ontstond ongeveer 13,8 miljard jaar geleden, bij de 'big bang'.
- Het zonnestelsel ontstond ongeveer 4,6 miljard jaar geleden, door het samentrekken van een grote wolk van gas en stof.
- Bekijk goed hoe ons planetenstelsel (het zonnestelsel) is opgebouwd. Let op volgende verschillen:
- Tussen Mars en Jupiter bevindt zich een planetoïdengordel
- Voorbij Neptunus bevindt zich de Kuipergordel
- Nog verder, bij de rand van ons zonnestelsel, bevindt zich de Oortwolk. Dit is geen 'gordel' zoals de andere twee, maar echt een soort 'bolvormige' sfeer met ijsachtige objecten.
- In het verlengde van de noordelijke aardas staat de Poolster. Die is dus enkel te zien vanop het noordelijk halfrond. Het is heel toevallig dat er op het NH toevallig een ster exact in het verlengde staat van de aardas. Er is geen Poolster op het zuidelijk halfrond!
- Zorg dat je de afstandsmaten die in het heelal gebruikt worden goed kent.
1 Astronomische Eenheid (AE) = 150 000 000 km = de gemiddelde afstand tussen de aarde en de zon.
1 lichtjaar (lj) = de afstand die het licht aflegt in een jaar tijd, met een snelheid van 300 000 km/s.
- Er wordt ook verwacht dat je inzicht hebt in de verhoudingen in het heelal. (onderstaande afstanden hoef je uiteraard niet expliciet van buiten te kennen).
- De aarde staat zeer dicht bij de maan (ongeveer 384 000 km).
- In het binnenste van ons zonnestelsel hebben de afstanden een grootteorde van een aantal astronomische eenheden of een aantal lichtminuten. De afstand tussen de zon en Neptunus (de planeet het verst van de zon) is ongeveer 30 AE.
- De Oortwolk, de uiterste rand van het zonnestelsel, bevindt zich op enkele duizenden AE van de zon (men schat in de orde van 1 à 3 lichtjaar, dus halfweg tot de eerstvolgende ster).
- De ster die het dichtst bij de zon staat (Proxima Centauri) bevindt zich op 4,2 lichtjaar.
- De schijf van onze Melkweg heeft een diameter van ongeveer 100 000 lichtjaar.
- Het sterrenstelsel dat het dichtst bij de Melkweg staat is het Canis Major dwergstelsel. Dat bevindt zich op ongeveer 42 000 lichtjaar van het centrum van de Melkweg.
- Let op het verschil tussen het zonnestelsel en het heelal.
- Het heelal ontstond ongeveer 13,8 miljard jaar geleden, bij de 'big bang'.
- Het zonnestelsel ontstond ongeveer 4,6 miljard jaar geleden, door het samentrekken van een grote wolk van gas en stof.
- Bekijk goed hoe ons planetenstelsel (het zonnestelsel) is opgebouwd. Let op volgende verschillen:
- Zorg dat je kan uitleggen hoe GPS-plaatsbepaling werkt!
- De oerknal is NIET hetzelfde als het ontstaan van het zonnestelsel. Hou ze bij het studeren goed uit elkaar, en denk er rustig over na op het examen!
- Let op het verschil tussen kometen en meteoren/meteorieten.
- Fig. 2.11 p. 51
Er staat een fout op die figuur. Negeer daar wat er staat
over ‘1 uur vervroegd’. De tekst onderaan p. 50 klopt wel: in de winter
gebruiken we in België MET (= UTC+1) en in de zomer OET (= UTC+2).
- Fig. 2.12 p. 51
Deze figuur gaat over afbuiging van winden en zeestromen door het Corioliseffect. Om de afbuiging te bekijken, moet je
kijken vanaf het startpunt van een pijl, in de richting van die pijl. Dan zie
je dat ze inderdaad op het noordelijk halfrond naar rechts afbuigen, en op het
zuidelijk halfrond naar links.